De drukkerij

Vroeg je je ooit al af hoe eeuwenoude boeken tot stand kwamen? Je begrijpt het nergens beter dan in de 16de-eeuwse drukkerij van de familie Plantijn-Moretus. Geen replica, maar de originele werkplaats die ruim 300 jaar onafgebroken in gebruik was. Het werkvolk lijkt nog maar net vertrokken. Persen en materialen bleven achter. Bekijk ze en ontdek hoe boekdruk werd verheven tot kunst.

De zetters zetten loden letters, de drukkers bedienden de persen en tussenin plaatsten de proeflezers de puntjes op de i. Tijdens de hoogdagen telde de Officina Plantiniana ruim 60 werkmannen. Van de acht drukpersen die er vandaag staan, zijn er nog zes functioneel. De twee andere gaan terug tot de 17de eeuw en zijn daarmee de oudst bewaarde houten exemplaren ter wereld. In-druk-wekkend! 

Alleen de afwezigheid van de Moretussen doet vermoeden dat het drukkersatelier niet langer in gebruik is. Hoewel. Tijdens je ontdekkingstocht door het museum geven vrijwilligers je een live demonstratie op een replicapers, perfect nagebouwd naar een 16de-eeuws model. Even lijkt de drukkerij weer tot leven te komen. Het is het absolute hoogtepunt van je bezoek.

Ga je mee terug in de tijd? Eens in de drukkerij ben je getuige van een geoliede machine. Je ziet hoe de zetter loden letters kiest uit de letterkasten, gesorteerd op alfabet en grootte. Met een zethaak maakt hij regels, die hij op een houten bord (galei) samenbrengt tot kolommen of pagina’s. Meerdere pagina’s verzamelt hij in een zetsel dat in een vorm op de pers wordt geplaatst.  

Nu is het aan de drukker en zijn helper. Ze inkten het geklemde zetsel in met tampons, een soort halfronde bollen. Daarna klemmen ze bevochtigd papier in een speciale constructie, en drukken het met een snelle beweging tegen het zetsel. Na een nauwkeurige controle en eventuele aanpassingen van de eerste testversie, geeft de proeflezerstafel groen licht. De productie schiet nu in volle gang.

Wist je dat … 

één pers dagelijks tot 1250 vellen aan beide zijden bedrukte? Anders gezegd: 2500 bedrukte zijden, recto en verso opgeteld. En aangezien elke zijde nog eens twee keer onder de pers moest passeren, kwam een drukker aan 5000 handelingen per dag. Fitness avant la lettre!