Schetsboek jonge Rubens uit collectie Museum Plantin-Moretus erkend als topstuk

30.04.2020

De tekeningen uit de collectie van Museum Plantin-Moretus die opgenomen zijn op de Vlaamse Topstukkenlijst zijn werken van beroemde kunstenaars als Jan Bruegel I (2 tekeningen), Antoon Van Dijck (3 tekeningen), Jacob Jordaens (8 tekeningen) en Peter Paul Rubens (4 losse tekeningen en een schetsboek met 43 tekeningen). Maar ook enkele bijzondere tekeningen van minder bekende kunstenaars kregen een ereplaatsje op de lijst, zoals Hendrick van Balen, Jan Boeckhorst, Frans Francken II en Antoine Sallaert.

Het absolute topstuk is een schetsboek met 43 tekeningen die Peter Paul Rubens maakte toen hij 12-13 jaar was. Dit zijn de vroegst bekende tekeningen van de kunstenaar. Het zijn tekeningen die hij als beginnend kunstenaar maakte naar een reeks 16de-eeuwse prenten met de Dodendans van Hans Holbein, en die al getuigen van zijn grote talent. Het kopiëren van prenten maakte deel uit van de vorming van kunstenaars en werd ten tijde van Rubens veelvuldig aangeraden.

Het bijzondere is dat ook uit 17de eeuwse bronnen blijkt dat Rubens over dit schetsboek vertelde aan collega’s: Volgens Joachim von Sandrart (in de Teutsche Academie, 1675) had Rubens hem verteld dat hij Holbeins Dodendans in zijn jeugd erg bewonderde en hem daarom gekopieerd had. Hij raadde Sandrart aan om hetzelfde te doen.

De Topstukkenlijst is het resultaat van het Topstukkendecreet dat ervoor moet zorgen dat zeldzame en onmisbare voorwerpen en verzamelingen in Vlaanderen niet verloren gaan. Deze topstukkenlijst '17de eeuwse tekeningen' werd samengesteld door de Koninklijke Bibliotheek van België (KBR) en het Rubenianum/Onderzoeksinstituut voor Vlaamse kunst van de 16de en 17de eeuw op vraag van de Vlaamse Overheid.

Een selectie van de tekeningen zullen in het voorjaar van 2021 in de leeszaal van het Museum Plantin-Moretus te zien zijn tijdens een pop-up presentatie.