De 36-regelige Gutenbergbijbel

De 36-regelige bijbel is een monument in de drukgeschiedenis. Het augustijnerklooster van Nürnberg schonk het in 1514 aan zijn nieuwe Antwerpse zusterinstelling. Toen dat klooster in 1522 werd opgeheven wegens lutherse sympathieën, kwam de bijbel op de markt terecht. Niemand weet hoe het daarna in de bibliotheek van Plantin belandde.

Een van de 14 overgebleven exemplaren

De zogenaamde '36-regelige Gutenbergbijbel', genoemd naar het aantal gedrukte regels per kolom, is de tweede bijbel die in Europa werd gedrukt. Het is het oudste gedrukte werk in een Belgische instelling. Van de 36-regelige bijbel zijn er in de wereld maar 14 bewaard. Als één der oudste tastbare gedrukte boeken is het van onschatbare waarde. Gedrukt met het oorspronkelijke lettermateriaal van Joannes Gutenberg, voert het u rechtstreeks terug naar de uitvinding van de boekdrukkunst.

 

De tweede oudste bijbel

Historici dachten lange tijd dat deze editie uit 1461 – of zelfs vroeger – de oudste was. De 42-regelige Gutenbergbijbel uit de jaren 1452-1455 blijkt echter ouder. Wat de 36-regelige bijbel betreft: verschillende elementen wijzen op Bamberg als productieplaats. En als drukker wordt vaak aan Albrecht Pfister gedacht. Maar het lijkt waarschijnlijker dat nog andere drukkers de bijbel met dit lettermateriaal van Gutenberg drukten.

 

Gesloten Augustijnenklooster

Het exemplaar van het Museum Plantin-Moretus heeft een bijzondere herkomst. Het was een geschenk van de Augustijnen van Nürnberg aan hun medebroeders in Antwerpen. Die richtten in 1514 een nieuw klooster op. Maar de Antwerpse Augustijnen kregen al snel te maken met aanklachten wegens ketterij. In 1522 werd hun klooster afgeschaft en hun goederen werden openbaar verkocht. Hoe het vervolgens precies in de bibliotheek van Plantin terechtkwam, is niet bekend.

 

Museum Plantin-Moretus
Unesco werelderfgoed

Meld je aan voor onze nieuwsbrief